Geri Görüş Kamerası Montajında Nelere Dikkat Edilir?

Sonradan kamera takarken işin zor kısmı kamerayı arkaya sabitlemek değildir. Montaj aslında üç ayrı problemin toplamıdır: görüntüyü üretecek kamera, o görüntüyü aracın önüne taşıyacak kablo hattı ve görüntüyü gösterecek ekran. Yarım kalan kurulumların çoğu kamera tarafında değil, üçüncü halkada takılır. Kamera çalışıyordur, kablo sağlamdır, ama ekran geri viteste görüntüye geçmez ya da siyah kalır.

Bu yüzden geri görüş kamerası montajı planlanırken sorulacak ilk soru "hangi kamerayı alsam" değil, "bu araçtaki ekran bu sinyali kabul ediyor mu" sorusudur. Kamera seçimi ancak bu cevaptan sonra anlamlı hale gelir.

Önce ekran tarafını çözün

Görüntünün nereye düşeceği montajın kaderini belirler. Üç tipik durum vardır ve her biri farklı iş yükü çıkarır.

Aracın fabrika ekranı

Aracın kendi multimedya ekranı varsa kamera görüntüsünün oraya girebilmesi için ekranın bir video girişi bulunması gerekir. Bazı modellerde bu giriş donanım olarak vardır ama yazılımda kapalıdır. Kamera fiziksel olarak takılsa bile teşhis cihazıyla açılana kadar menüde görünmez, sistem kamerayı yok sayar. Bazı modellerde ise ekranda kullanılabilir bir analog giriş hiç yoktur. Bu araçlarda araya veri hattını okuyan bir arayüz modülü girer; modül geri vites bilgisini araç ağından alır ve ekranı kamera kaynağına çevirir. Her iki durumda da yapılacak iş kamera montajından çok elektronik entegrasyondur.

Sonradan takılan multimedya teybi

Piyasadaki teyplerin arkasında genellikle sarı renkli bir kamera girişi ve bunun yanında ince bir tetik kablosu bulunur. Tetik kablosu bağlanmazsa kamera görüntü üretse bile ekran geri viteste otomatik geçiş yapmaz, kullanıcı görüntüyü menüden elle aramak zorunda kalır. En kolay senaryo budur çünkü kodlama gerektirmez.

Ekranlı dikiz aynası veya ayrı monitör

Araç elektroniğine en az dokunan yol budur. Ekran ayna camının içine gömülüdür ve yalnızca geri viteste açılır. Karşılığında görüntü alanı küçüktür, gündüz güneş yansımasında okunması zorlaşır. Aracında kullanılabilir ekran bulunmayan ve gösterge paneline dokunmak istemeyen sürücüler için makul bir çözümdür.

Sinyal formatı uyuşmazlığı

Ekran tarafındaki en sık gözden kaçan ayrıntı sinyal formatıdır. Kameranın ürettiği sinyal ile girişin beklediği sinyal aynı olmalıdır. Yüksek çözünürlüklü AHD çıkışlı bir kamerayı yalnızca analog sinyal bekleyen bir girişe bağlamak siyah ekran, siyah beyaz görüntü veya karlanma üretir. Tersi de geçerlidir. Bazı kameralarda kablo üzerindeki küçük bir anahtarla format değiştirilebilir. Satın almadan önce ekranın hangi formatı desteklediği öğrenilmezse en sağlam montaj bile görüntü vermez.

Araca özel kamera ile üniversal kamera farkı

Araca özel kamera, o modelin plaka lambası gövdesine veya bagaj açma koluna birebir oturacak şekilde kalıplanmıştır. Orijinal parça sökülür, yerine kameralı gövde takılır. Delik açılmaz, kablo çıkışı zaten içeri bakar ve bakış açısı fabrika konumuna göre ayarlıdır. Dezavantajı basittir: yalnızca o modele uyar.

Üniversal kamera ise braketle tampona vidalanır veya gövdeye delik açılarak gömülür. Her araca uyar, açı serbest ayarlanır, fiyatı genelde daha düşüktür. Buna karşılık açı, yükseklik ve sızdırmazlık tamamen montajı yapanın işçiliğine kalır. Görüntünün doğru yere bakması bir şansa değil, ölçüye bağlanmalıdır.

Plaka lambası tipinde gövde ölçüsü modele göre değişir. Ticari araçlarda kullanılan lamba gövdesiyle binek modellerdeki aynı kalıp değildir, bu yüzden kameralı gövde araç modeline göre seçilir. Örneğin Egea için üretilen lamba gövdesi ile ticari kasa modellerinkinin ölçüsü ve bağlantı tırnakları farklıdır.

Kablo çekimi ve geri vites sinyali

Video kablosu aracın arkasından ön konsola kadar gider. İki yol vardır: tavan kaplaması içinden ya da yan eşik kaplamalarının altından. Kabloyu yüksek akım taşıyan besleme demetiyle aynı hattan geçirmek görüntüde çizgi ve dalgalanma yapabilir, bu yüzden video hattı besleme hattının karşı tarafından çekilir. Kablo yolu üzerinde hava yastığı bulunan direkler varsa akü kutup başı ayrılmadan o bölgeye girilmemelidir.

Kablonun bagaj kapağına geçişi kritik noktadır. Kapak ile gövde arasında zaten bir lastik körük vardır ve mevcut kablolar oradan geçer. Kamera kablosu da mutlaka o körüğün içinden alınır. Kapı kenarından dışarıdan dolaştırılan kablo birkaç ay içinde sıkışır, yalıtımı yırtılır ve su alır.

Çift kanatlı arka kapısı olan ticari araçlarda bu iş daha dikkat ister. Plaka ve lamba kanatlardan birinin üzerindedir, dolayısıyla kamera da kapıyla birlikte hareket eder ve kablo her açılışta bükülür. Fiorino ve Doblo gibi modellerde kabloya kapı tam açıkken bir miktar pay bırakmak, körük içinde kabloyu gergin bırakmamak gerekir. Yüksek arka kapı yüzünden kameranın konumu binek araçlardakinden yukarıda kalır, bu da yakın zeminin görüntü içinde daha dar bir şeride sıkışması demektir.

Besleme tarafında kameranın artı ucu geri vites lambasının artı ucuna, eksi ucu gövde şasesine bağlanır. Şase vidası boyalı sac üzerine sıkılırsa temas kararsız olur ve görüntü zaman zaman kaybolur. Boyanın kazınması veya fabrika şase noktasının kullanılması gerekir.

Modern araçlarda geri vites lambası hattı her zaman düz ve sürekli 12 volt taşımaz. Ampul arızasını izleyen ya da lambayı darbeli akımla süren sistemlerde kamera açılıp kapanabilir veya görüntü titreyebilir. Böyle bir davranış görüldüğünde çözüm hattı doğrudan besleme olarak kullanmaktan vazgeçmektir: geri vites hattı yalnızca küçük bir röleyi tetikler, kamera beslemesini röle üzerinden düzgün bir hattan alır. Filtre elemanı da kullanılır, ancak röleli çözüm daha kararlıdır.

Kablosuz kitler kablo çekmeden kurtaran bir çözüm gibi görünür. Gerçekte arka taraftaki iş değişmez, verici yine geri vites lambasından beslenir ve bagaj kapağına yerleştirilir. Kazanç yalnızca aracın boyunca kablo çekmemektir. Karşılığında gözle fark edilebilen bir görüntü gecikmesi ve araç elektroniğinden kaynaklanan parazit ihtimali doğar.

Su geçirmezlik montajın kendisiyle ilgilidir

Kamera kutusunun üzerindeki IP değeri yalnızca kameranın gövdesini tanımlar. IP67, gövdenin kısa süreli su altında kalmaya dayandığını, IP68 daha ağır bir daldırma koşuluna dayandığını anlatır. Bu etiket sizin yaptığınız kablo eklerini, konnektörü veya açtığınız deliği kapsamaz. Arızalanan kameraların çoğunda gövde değil, montaj kaçırır.

En sık görülen zayıf nokta konnektördür. Kamera ile uzatma kablosunun birleştiği fiş bagaj kapağının içinde su alan bir boşlukta bırakılırsa nem pinleri oksitler. Görüntü önce kararır, sonra kesik kesik gelir, sonunda tamamen kaybolur. Konnektör kuru bir bölgeye alınmalı ya da en azından tersine bakacak şekilde konumlandırılıp bantla kapatılmalıdır.

Kesilip eklenen kablolar lehimlenip ısıyla daralan makaronla kapatılmalıdır. Burgulu klemens ve düz izole bant nem altında kısa sürede oksitlenir. Gövdeye delik açıldıysa kesilen kenar boyasız kalır; sızdırmazlık macunu veya lastik geçirgen kullanılmazsa hem su girer hem de delik çevresi paslanır.

Kameranın camında içeriden buğu görünüyorsa gövde sızdırıyor demektir. Bu buğu silinerek geçmez, kurumuş gibi görünse de nem içeride kalır ve görüntü kalitesi kalıcı olarak düşer. Bu aşamada yapılacak iş parçayı değiştirmektir.

Görüş açısı yükseklik ve park çizgileri

Piyasadaki kameraların görüş açısı genellikle 120 ile 170 derece arasında değişir. Geniş açı daha fazla alan gösterir ama görüntünün kenarları bükülür ve nesneler olduğundan uzak algılanır. Dar açı mesafeyi daha doğru verir, buna karşılık yandan yaklaşan engeli geç gösterir. Dar sokakta manevra yapan bir sürücü için geniş açı, römork veya karavan çeken bir sürücü için daha dar ve düz görüş genellikle daha kullanışlıdır.

Yükseklik de aynı ölçüde belirleyicidir. Kamera ne kadar yüksekteyse bakış zemine o kadar dik olur; hemen arkadaki bordür iyi görünür ama arkadan yaklaşan araç geç fark edilir. Alçak montaj tersini yapar ve kamerayı çamura, kara, sıçrayan suya daha çok maruz bırakır.

Montaj açısında pratik bir referans kuralı vardır: görüntünün alt kenarında tamponun bir bölümü görünmelidir. Aracın kendi hattı ekranda hiç yoksa sürücü boşluğun nerede bittiğini gözle kestiremez, mesafe tahmini tamamen çizgilere kalır.

Park çizgileri de iki farklı şeydir. Statik çizgiler kameranın kendi görüntüsüne bastığı sabit çizgilerdir, direksiyonla dönmez. Dinamik çizgiler direksiyon açısı verisini gerektirir ve bu veri araç ağından okunmadan üretilemez; üniversal bir kamerada gerçek dinamik çizgi beklemek doğru olmaz. Kameranın yüksekliği veya açısı çizgilerin varsaydığı konumdan farklıysa çizgi doğruyu göstermez. Böyle bir durumda çizgiyi kapatmak açık bırakmaktan güvenlidir, çünkü yanlış çizgi hiç çizgi olmamasından daha yanıltıcıdır.

Montajdan sonra yapılması gereken kontrol

Kamera görüntü veriyor diye iş bitmiş sayılmaz. Sürücünün ekrandaki görüntüyü gerçek mesafeye çevirmeyi öğrenmesi gerekir ve bu ancak ölçülü bir denemeyle olur.

1. Aracı düz zemine alın, arkasına yaklaşık yarım metre mesafeye bir karton kutu koyun ve ekranda hangi hizada durduğuna bakın. Kutuyu yaklaştırıp uzaklaştırarak ekrandaki konumun gerçek mesafe karşılığını çıkarın.
2. Görüntünün aynalanmış olduğunu doğrulayın. Aracın sağındaki nesne ekranda da sağda görünmelidir. Ters görünüyorsa kamera veya ekran menüsündeki aynalama ayarı düzeltilir.
3. Dinamik çizgi iddiası olan bir sistem kurulduysa direksiyonu çevirip çizgilerin gerçekten tepki verdiğini kontrol edin.
4. Geri vitesten çıkın ve ekranın normale dönüş süresini görün. Bazı sistemler birkaç saniye gecikmeli döner, bu normaldir; hiç dönmüyorsa tetik bağlantısı yanlıştır.
5. Gece kontrolü yapın. Kızılötesi ışıklı kameralarda plakadan ve tampon yüzeyinden geri yansıyan ışık görüntüyü yıkayabilir, bu durumda kamera açısı biraz aşağı alınır.
6. Bagaj kapağını veya arka kanatları birkaç kez tam açıp kapatın, kablonun gerilmediğini ve menteşeye sıkışmadığını görün.
7. İlk yıkamadan sonra görüntüye tekrar bakın. Buğulanma veya kararma varsa sızdırma noktası hemen bulunmalıdır, beklendikçe konnektör oksitlenir.

Sık yapılan hatalar

1. Tetik kablosunu geri vites lambası yerine sürekli akım taşıyan bir hatta bağlamak. Kamera hep açık kalır, ekran geri viteste otomatik geçmez.
2. Şase ucunu boyalı sac üzerine vidalamak. Görüntü zaman zaman kaybolur ve arıza aranırken kamera suçlanır.
3. Konnektörü bagaj kapağının içinde açıkta bırakmak.
4. Kabloyu lastik körükten geçirmeyip kapı kenarından dışarıdan dolaştırmak.
5. Kamerayı plakanın üzerine, plakanın büküldüğü bölgeye sabitlemek. Hem titreşim artar hem plaka okunurluğu bozulabilir.
6. Kamerayı ekranın desteklediği sinyal formatını öğrenmeden satın almak.
7. Kabloyu klemensle ekleyip bantla sarmak.

Kendiniz mi takmalısınız

Aracında sonradan takılmış bir multimedya teybi olan ve kamera girişi hazır bekleyen bir sürücü için bu iş kendi başına yapılabilir. Gerekenler multimetre, kaplama sökme maşası, lehim ve sabırdır. Zorluk kamerada değil, kaplamaları kırmadan sökmek ve kabloyu düzgün gizlemektedir.

İşi servise bırakmak mantıklı olan durumlar da bellidir: fabrika ekranlı ve aktivasyon gerektiren araçlar, arayüz modülü takılması gereken sistemler, hava yastığı bulunan direklerin sökülmesini gerektiren kablo yolları, gövdeye delik açılacak gömme montajlar ve kablonun sürekli bükülme yaşadığı çift kanatlı arka kapılı ticari araçlar. İşçilik bedeli de bu zorluğa göre değişir; kodlama isteyen bir fabrika ekranıyla arkasında hazır kamera girişi bulunan bir teyp aynı iş değildir.

Sık sorulan sorular

Kamera montajı plaka okunurluğunu etkiler mi?

Plaka lambası yuvasına takılan kameralar plakanın üstünde kalır ve rakamları kapatmaz. Sorun plakanın üzerine bantla veya vidayla oturtulan üniversal kameralarda çıkar. Plakanın herhangi bir karakterini gölgeleyen ya da lamba ışığını kesen bir montaj hem okunurluğu bozar hem gece görüntüyü zayıflatır. Kamera plakanın dışına yerleştirilmelidir.

Park sensörü varken kameraya gerek var mı?

İkisi farklı iş yapar. Sensör mesafeyi ölçer ama neye yaklaştığınızı söylemez; çok ince direkleri, zincirleri ve bazen çok alçak engelleri kaçırabilir. Kamera ne olduğunu gösterir ama mesafeyi ölçmez, geniş açılı görüntüde uzaklık yanıltıcı olabilir. Birlikte kullanıldıklarında birbirlerinin körü kapanır. Yalnız birini seçmek gerekiyorsa, arkası yüksek ve görüş alanı kapalı araçlarda kamera daha çok kazandırır.

Arka kamera ön görüş için kullanılabilir mi?

Donanım olarak evet, aynı kamera öne de takılabilir. Fark yazılım ayarındadır: arka kamera görüntüyü aynalar, öne takılan kamera aynalanmamış görüntü ister. Aynalama ayarı değiştirilemeyen bir kamera öne takıldığında sağ ile sol yer değiştirir ve manevrada tehlikeli bir yanılma yaratır. Öne takılacak kamerada mutlaka aynalama seçeneği aranmalıdır.